AI Nieuws5 minGevorderd

AI en auteursrecht: welke vrijwaring heb je als ondernemer?

Sony en Warner klagen Anthropic aan om trainingsdata. Voor jou telt of je abonnement een claim over AI-output dekt. Dat hangt vaak af van één contractregel.

Miniatuur bureau met een open paraplu boven één stapel papier, terwijl de stapel ernaast onbeschut onder een regenwolkje ligt
Inhoudsopgave5 secties
  1. Deze zaak gaat niet over jouw output
  2. De regel die je in je contract moet opzoeken
  3. Waar de dekking ophoudt
  4. De andere kant: kun je AI-werk zelf beschermen?
  5. Wat je kunt regelen

Sony Music Publishing en Warner Chappell klaagden Anthropic op 28 augustus 2026 aan omdat het bedrijf tienduizenden liedjes zou hebben gebruikt om Claude te trainen. Ze eisen tot 150.000 dollar per compositie (Bron: The Guardian). Voor jou als ondernemer telt een andere vraag: als iemand ooit aan jouw deur klopt over een tekst of beeld dat je met AI maakte, wie betaalt dan de advocaat?

Update 25 september 2026: De lijst met uitzonderingen op Anthropics vrijwaring is aangevuld en preciezer gemaakt volgens de huidige Commercial Terms (onder meer octrooien en gebruik waarvan je weet dat het rechten schendt), en de bron voor de aantallen in de rechtszaak is nu The Guardian: TechCrunch noemde die niet.

Deze zaak gaat niet over jouw output

Eerst de geruststelling. De aanklacht draait om hoe de trainingsdata bij Anthropic terechtkwam, via torrenten en scrapen volgens de uitgevers. Er ligt geen verbod op Claude, geen bevel om iets te verwijderen en geen claim tegen gebruikers. Je kunt gewoon verder werken.

Dat patroon herhaalt zich in bijna alle AI-auteursrechtzaken tot nu toe: rechthebbenden richten zich op de modelbouwer, niet op de klant. Anthropic schikte in september 2025 al voor 1,5 miljard dollar met boekauteurs, opnieuw over de manier waarop de data was verkregen (Bron: NPR). Ook daar bleven gebruikers buiten schot.

De kans dat jij zelf wordt aangesproken is dus klein. Klein is alleen niet hetzelfde als geregeld.

De regel die je in je contract moet opzoeken

Zoek in je overeenkomst naar het woord indemnification, of naar vrijwaring in een Nederlandse versie. Dat is de afspraak dat de leverancier jouw verdediging overneemt en een schikking of veroordeling betaalt als een derde jou aanklaagt over het gebruik van de dienst.

Anthropic nam zo’n uitgebreide auteursrecht-vrijwaring op in zijn Commercial Terms, de voorwaarden voor API- en zakelijke afnemers (Bron: Anthropic). In diezelfde voorwaarden staat dat jij eigenaar bent van de outputs en dat Anthropic niet traint op de content die je via de dienst aanlevert. Niet elke leverancier is zo helder: bij de nieuwe zakelijke voorwaarden van Meta bleef na de ophef onduidelijk wat het bedrijf met je websitecontent mag.

Het addertje zit in het plan. Die dekking hoort bij de zakelijke voorwaarden. Gebruik je een consumentenabonnement, dan mag je de output commercieel inzetten, maar de vrijwaring krijg je er niet bij. Voor een ZZP’er die met een Pro-account klantteksten schrijft, is dat een relevanter verschil dan de maandprijs.

Beginner-tip: je hoeft hier geen jurist voor te zijn. Open je factuur of je accountpagina, kijk welk plan er staat, en zoek dan het bijbehorende voorwaardendocument op de site van de leverancier. Duurt tien minuten en je weet daarna waar je staat.

Waar de dekking ophoudt

Een vrijwaring is geen paraplu die overal boven hangt. De uitzonderingen in Anthropics voorwaarden zijn breed en ze raken precies de dingen die ondernemers dagelijks doen. De dekking geldt niet voor zover de claim voortkomt uit:

  • aanpassingen die jij zelf aan de dienst of aan de output maakt;
  • combinatie van de dienst of output met technologie die niet van Anthropic komt;
  • input of data die jij aanlevert;
  • gebruik waarvan je weet of redelijkerwijs kunt weten dat het rechten van anderen schendt;
  • het toepassen van een geoctrooieerde uitvinding die in een output zit;
  • merkgebruik van een output in het handelsverkeer.

Daarnaast dekt de vrijwaring alleen betaald gebruik dat binnen de voorwaarden blijft (Bron: Anthropic Commercial Terms).

Het merkgebruik en het gebruik van andermans werk zijn de scherpe. Voer je een AI-gegenereerd logo of een AI-slogan als merk, dan zit je buiten de dekking. Voer je iemands beschermde tekst als input in en laat je daar een variant op maken, ook. En publiceer je AI-beeld dat echt lijkt, dan geldt sinds augustus ook een labelplicht, zoals de ophef rond de Koeiemart in Woerden liet zien.

Gevorderden: de formulering “voor zover” doet meer werk dan hij lijkt. Bij een gemengde claim, deels over de output en deels over jouw eigen bewerking, wordt de dekking verdeeld in plaats van in zijn geheel toegekend of geweigerd. Wie dat wil kunnen sturen, moet kunnen laten zien welk deel van het eindresultaat door wie is gemaakt. Dat is vooral een kwestie van documentatie.

De andere kant: kun je AI-werk zelf beschermen?

Ondernemers vragen vaak naar aansprakelijkheid en vergeten de spiegelvraag. Als je huisstijl, je productteksten of je campagnebeeld grotendeels uit AI komen, kun je een concurrent die het overneemt dan aanpakken? Die vraag wordt dringender nu ook Gemini je huisstijl kan onthouden en er zelf campagnebeelden in maakt.

Voor auteursrecht eist het Nederlandse recht een eigen intellectuele schepping met een persoonlijk stempel van de maker. Bij een output uit één korte prompt ontbreekt dat menselijke aandeel meestal, en dan is er geen auteursrecht om op te steunen. Maak je wél aantoonbare creatieve keuzes, in de prompt, in de parameters en in de nabewerking, dan kan er bescherming ontstaan over het geheel (Bron: ICTRecht).

Praktisch betekent dat één ding: bewaar je prompts, je tussenversies en je bewerkingen. Dat archief is het enige bewijs dat je later hebt.

Wat je kunt regelen

Vier dingen, geen daarvan duurt lang.

  1. Kijk welk plan je hebt en of daar zakelijke voorwaarden bij horen. Werk je met AI aan werk dat naar klanten gaat, dan is een zakelijk plan het overwegen waard. Onze vergelijking van ChatGPT, Claude, Gemini en Copilot helpt bij die keuze.
  2. Zoek de vrijwaringsclausule op en lees de uitzonderingen, niet alleen de belofte.
  3. Zet AI-output nooit ongewijzigd in merkgevoelige dragers. Logo, merknaam en slogan zijn de plekken waar de dekking stopt en de risico’s beginnen.
  4. Leg je proces vast. Wie welke prompt gaf, wat er handmatig is aangepast, welke versie is opgeleverd. Zie ook onze gids over Claude zakelijk inrichten. Koop je content in bij een bureau of freelancer, dan hoort dezelfde afspraak in de opdrachtbevestiging. Achteraf detecteren werkt namelijk niet, zoals we uitzochten in AI-content detecteren: wat werkt wel.

Dit sluit aan op de bredere verplichtingen die de AI-verordening al bij je neerlegt. Voor AI in werving en selectie hebben we die datums apart uitgezocht in AI Act en HR. Welke daarvan voor jouw situatie gelden, staat in AI Act: in welk risiconiveau valt jouw AI-tool?.

De rechtszaak tegen Anthropic loopt jaren en de uitkomst verandert niets aan wat jij vandaag doet. De vraag die hij wel oproept, welk papier er onder jouw AI-gebruik ligt, is in een middag beantwoord.

Veelgestelde vragen

Loop ik risico als ik Claude of ChatGPT zakelijk gebruik?

Het risico dat je zelf een auteursrechtclaim krijgt over een AI-output is klein maar niet nul. Het wordt reëel zodra een output herkenbaar op een bestaand beschermd werk lijkt, bijvoorbeeld een songtekst, een bekende slogan of een beeldstijl die aan één maker verbonden is. Voor gewone zakelijke teksten, samenvattingen en concepten is de kans op zo'n gelijkenis verwaarloosbaar. Het echte aandachtspunt is wie de rekening betaalt als het toch gebeurt.

Wat is een vrijwaring bij een AI-tool precies?

Een vrijwaring, in Engelse contracten 'indemnification', is de afspraak dat de leverancier jouw juridische verdediging op zich neemt en een eventuele schikking of veroordeling betaalt als een derde jou aanklaagt vanwege het gebruik van de dienst. Anthropic nam zo'n uitgebreide auteursrecht-vrijwaring op in zijn Commercial Terms voor API- en zakelijke klanten. Wat er precies onder valt verschilt per aanbieder en per plan, dus lees de clausule in jouw eigen overeenkomst.

Geldt die vrijwaring ook voor mijn Pro-abonnement?

Doorgaans niet. De uitgebreide auteursrecht-vrijwaring van Anthropic hoort bij de Commercial Terms, die gelden voor API- en zakelijke afnemers. Gebruikers van een consumentenplan mogen de output commercieel gebruiken, maar krijgen die juridische dekking er niet bij. Werk je met AI aan klantwerk dat naar buiten gaat, dan is dat verschil belangrijker dan het prijsverschil tussen de twee plannen.

Wanneer vervalt de vrijwaring alsnog?

De uitzonderingen in Anthropics voorwaarden zijn behoorlijk breed. De dekking geldt niet voor zover de claim voortkomt uit aanpassingen die jij zelf aan de dienst of de output maakt, uit combinatie met technologie die niet van Anthropic komt, uit de input of data die jij aanlevert, uit gebruik waarvan je weet of redelijkerwijs kunt weten dat het rechten van anderen schendt, uit het toepassen van een geoctrooieerde uitvinding in een output, of uit merkgebruik van een output in het handelsverkeer. Dat laatste raakt precies het geval waar een ondernemer aan denkt: een AI-logo of AI-slogan als merk voeren.

Mag ik AI-output gebruiken als mijn eigen beschermde werk?

Gebruiken mag, beschermen is een tweede. Voor auteursrecht eist het Nederlandse recht een eigen intellectuele schepping met een persoonlijk stempel van de maker. Bij een output uit één korte prompt ontbreekt dat meestal. Maak je aantoonbare creatieve keuzes, in de prompt, in de parameters en in de nabewerking, dan kan er wel bescherming ontstaan. Praktisch betekent dat: bewaar je prompts en tussenversies als je op het werk wilt kunnen steunen.

Bronnen

Waar deze informatie vandaan komt.