Verdieping4 minGevorderd

AI als automatiseringstool of als groeimotor: welke route kiest jouw bedrijf?

De meeste bedrijven zetten AI in om taken te automatiseren en kosten te besparen. Klarna's ommekeer laat zien waarom dat een gemiste kans kan zijn voor het MKB.

Miniatuur diorama-illustratie bij artikel 'AI als automatiseringstool of als groeimotor: welke route kiest jouw bedrijf?'

Bijna elk MKB-bedrijf dat met AI experimenteert, begint op dezelfde plek: een taak die tijd kost, wordt uitbesteed aan een chatbot of een script. Dat is logisch — het is de makkelijkste manier om resultaat te zien. Maar een column van AI-watcher Aaron Mirck op MT/Sprout stelt een vraag die daar voorbij gaat: automatiseer je een taak weg, of vergroot je een vaardigheid (Bron: MT/Sprout)? Het antwoord bepaalt volgens hem of AI je bedrijf alleen goedkoper maakt, of ook sterker.

Het verschil tussen goedkoper en beter

Mirck maakt een onderscheid dat in de praktijk vaak door elkaar loopt. Automatisering schrapt een taak of een rol om kosten te besparen — denk aan een chatbot die een telefoniste vervangt. Versterking (augmentation) gebruikt AI juist om een medewerker méér te laten doen dan daarvoor mogelijk was: sneller een offerte opstellen met meer maatwerk, of een verkoopgesprek beter voorbereiden met klantdata die er voorheen niet overzichtelijk bij lag.

Zijn kernpunt: “de echte waarde van onze economie komt niet uit goedkopere versies van bestaande producten, maar uit nieuwe producten en diensten” (Bron: MT/Sprout). Voor een groter bedrijf is dat een strategische keuze. Voor een MKB-bedrijf met een klein team is het vaak nog directer: één medewerker die met AI drie keer zoveel klanten goed kan bedienen, is iets anders dan één medewerker die wordt vervangen door een bot die de helft zo goed werkt.

Beginner-tip:Twijfel je nog waar je met AI in je bedrijf zou beginnen? Onzegids met AI-tools voor klantcontact in het MKBgeeft een praktisch overzicht.

Klarna: het duurste automatiseringsexperiment tot nu toe

De column verwijst naar een inmiddels bekend voorbeeld: Klarna. Het Zweedse betaalbedrijf ontsloeg in 2024 ongeveer 700 medewerkers en liet een AI-chatbot het overgrote deel van de klantenservice overnemen. Op papier een efficiencyslag. In de praktijk bleek een deel van de klanten, vooral bij complexere of gevoelige vragen, weer naar een mens te willen. Klarna trok de beslissing deels terug en ging opnieuw mensen aannemen voor klantenservice (Bron: Forbes).

Stel je een webshop-eigenaar voor die exact hetzelfde overkomt op kleinere schaal: de chatbot lost de simpele “waar is mijn pakketje”-vragen prima op, maar bij een klacht over een kapot product of een lastige garantiekwestie haakt de klant af zodra die merkt dat er geen mens meereageert. Het probleem zit niet in de techniek, maar in wáár je hem inzet.

Gevorderden:Mirck citeert in zijn column een cijfer van 77% automatisering tegenover 12% versterking als zou dat uit Anthropic’s onderzoek komen. Dat specifieke cijfer troffen wij niet aan in Anthropic’s eigen Economic Index. Die rapporteert op basis van ongeveer 1 miljoen geanalyseerde Claude.ai-gesprekken juist de omgekeerde verhouding: 57% van het gebruik neigt naar versterking (taken samen verfijnen, kennis opdoen), 43% naar automatisering (taken volledig overdragen) (Bron: Anthropic). De onderliggende boodschap van de column — dat automatisering zonder nadenken een gemiste kans kan zijn — blijft overeind, maar dit specifieke getal klopt niet met de bron die ervoor wordt aangehaald.

Wat dit praktisch betekent voor een klein team

Voor een MKB-bedrijf met vijf, tien of twintig man personeel is de vraag “automatisering of versterking” geen filosofisch dilemma, maar een inkoopbeslissing. Elke nieuwe AI-tool die op je pad komt, kun je langs deze lat leggen: vervangt dit iemand, of maakt dit iemand beter in werk dat er al toe doet?

Bij repetitief, laagwaardig werk — facturen overtypen, standaard bevestigingsmails versturen, agenda’s plannen — is volledige automatisering vaak gewoon de juiste keuze. Niemand wordt daar minder van, en de tijdwinst is direct merkbaar. Bij werk waar de klant een mens verwacht, of waar vakkennis en beoordelingsvermogen het verschil maken — verkoopadvies, complexe klantenservice, offertes op maat — ligt de winst eerder bij een medewerker die met AI sneller en beter werkt dan bij een medewerker die wordt weggehaald.

De vergissing die zowel Klarna als veel kleinere bedrijven maken, is dezelfde knop gebruiken voor allebei. Wie dat onderscheid wél maakt, haalt volgens Mirck een concurrentievoordeel op bedrijven die AI alleen als kostenpost blijven zien (Bron: MT/Sprout).

Veelgestelde vragen

Wat bedoelt men met 'automatisering' versus 'versterking' bij AI?

Automatisering betekent dat AI een taak volledig overneemt, meestal om kosten te besparen of mensen te vervangen. Versterking (augmentation) betekent dat AI een medewerker beter maakt in wat die al doet — sneller, met meer inzicht, of met nieuwe mogelijkheden die er zonder AI niet waren.

Wat ging er mis bij Klarna's AI-chatbot?

Klarna ontsloeg in 2024 ongeveer 700 medewerkers en verving klantenservice grotendeels door een AI-chatbot. Toen bleek dat klanten voor complexere of gevoelige vragen toch liever met een mens spraken, ging het bedrijf deels terug naar menselijke medewerkers ([Bron: Forbes](https://www.forbes.com/sites/quickerbettertech/2025/05/18/business-tech-news-klarna-reverses-on-ai-says-customers-like-talking-to-people/)).

Klopt het dat 77% van het AI-gebruik puur automatisering is?

Nee, dat specifieke cijfer troffen we niet aan in Anthropic's eigen onderzoek. Anthropic's Economic Index (ongeveer 1 miljoen geanalyseerde Claude.ai-gesprekken) rapporteert 57% versterking tegenover 43% automatisering — de omgekeerde verhouding van wat soms wordt aangenomen.

Betekent dit dat MKB'ers AI niet moeten gebruiken om taken te automatiseren?

Nee. Automatisering van repetitief werk — facturen verwerken, standaardmails beantwoorden — levert reële tijdwinst op en is vaak de makkelijkste eerste stap. Het punt is dat het daar niet moet stoppen: de grootste concurrentiewinst zit vaak in AI die mensen beter maakt in werk waar klantcontact, vakkennis of creativiteit toe doet.

Hoe bepaal ik als ondernemer welke route bij mijn bedrijf past?

Stel per AI-toepassing de vraag: vervangt dit een taak, of vergroot dit een vaardigheid van iemand in mijn team? Bij klantcontact, advies en verkoop levert versterking vaak meer op dan volledige automatisering; bij repetitieve backoffice-taken is automatisering vaak juist de logische keuze.

Bronnen

Waar deze informatie vandaan komt.