Meet jij hoe vaak je developers AI gebruiken? Dan meet je waarschijnlijk het verkeerde. Uit onderzoek van de Adaptavist Group onder 200 Nederlandse developers blijkt dat 36 procent bang is de baan te verliezen als hij geen AI gebruikt, en dat AI-gebruik bij 51 procent een formeel beoordelingscriterium of KPI is (Bron: Adaptavist via Persberichten.com). Het gevolg: AI wordt gebruikt om te laten zien dát het gebruikt wordt.
Wat het onderzoek laat zien
Adaptavist ondervroeg 1.000 developers in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Duitsland, Spanje en Nederland (Bron: Adaptavist Group). De Nederlandse cijfers, uit het persbericht van 5 oktober:
| Bevinding (Nederlandse developers, n=200) | Aandeel |
|---|---|
| Gebruikt AI vooral om het management te laten zien dat ze het gebruiken | 48% |
| Gebruikt AI vaker dan nodig om aan verwachtingen te voldoen | 47% |
| Voelt zich meer beoordeeld op hoe vaak dan op hoe goed | 45% |
| AI-gebruik is een formeel beoordelingscriterium of KPI | 51% |
| Vreest baanverlies zonder AI-gebruik | 36% |
| Zou AI-agents van de werkplek halen als dat kon | 46% |
Bron van de tabel: Adaptavist via Persberichten.com.
Wat deze cijfers níet zijn: een meting van productiviteit. Het is een enquête met zelfrapportage, uitgezet door een bedrijf dat zelf software- en adviesdiensten verkoopt. Hoe de 200 Nederlanders zijn geworven en of ze representatief zijn voor alle Nederlandse developers, staat niet in het persbericht. Lees het als een stemmingsbeeld.
Waarom dit jou als werkgever raakt
Je hoeft geen softwarebedrijf te zijn om hier iets mee te moeten. Heb je één of twee developers in dienst, of huur je een ontwikkelteam in, dan stuur je ook op iets. En de verleiding is groot om te sturen op wat makkelijk te tellen valt: hoeveel licenties er gebruikt worden, hoeveel code een AI-assistent schreef.
Het onderzoek laat zien wat dat oplevert. Van de Nederlandse developers zegt 59 procent dat van hen wordt verwacht met minder middelen meer te doen vanwege AI, en 32 procent zegt dat de zorgen over de eigen carrière hun werk negatief beïnvloeden (Bron: Adaptavist via Persberichten.com). Bijna de helft (45 procent) vindt softwareontwikkeling als vak minder aantrekkelijk geworden.
Dat laatste is voor het MKB het echte risico. Goede developers zijn schaars, en wie zich vooral afgerekend voelt op een teller, kijkt om zich heen. Matt Saunders, DevOps Lead bij Adaptavist, vat het zo samen: organisaties moeten “stoppen met het meten van AI-adoptie en beginnen met het meten van de uitkomsten” (Bron: Adaptavist Group).
Beginner-tip: een KPI is een meetbaar doel waarop je iemand of een team beoordeelt. “Iedereen gebruikt dagelijks Copilot” is een gedrags-KPI; “bugs na oplevering halveren” is een uitkomst-KPI. Alleen de tweede vertelt je of AI iets oplevert.
Wat je beter meet
Drie dingen die je deze maand kunt regelen, ook zonder HR-afdeling:
- Kies twee of drie uitkomstmaten die bij je bedrijf passen: doorlooptijd van opdracht tot oplevering, het aantal fouten dat een klant vindt, of de uren herstelwerk na een release. Meet ze een paar maanden, zodat je een nulmeting hebt.
- Haal AI-gebruik uit de beoordeling. Wil je weten of een tool aanslaat, vraag het dan in een gesprek. Een teller in het functioneringsgesprek leidt tot het gedrag uit de tabel hierboven.
- Maak ruimte voor nadenken. 73 procent van de Nederlandse developers noemt voldoende tijd om problemen op te lossen essentieel voor goed werk (Bron: Adaptavist via Persberichten.com). Een AI-assistent die sneller code levert, helpt weinig als niemand tijd heeft om die code te controleren.
Leg daarnaast vast welke tools je team mag gebruiken en welke gegevens er niet in mogen. Hoe je dat in drie afspraken regelt, lees je in Je team gebruikt AI al. Leg deze 3 afspraken vast. En dat medewerkers AI vaak buiten jouw zicht gebruiken, bleek vorige week nog uit het onderzoek naar privé AI-accounts op het werk.
Gevorderden: werk je met een extern ontwikkelbureau, neem dan uitkomstmaten op in de afspraken in plaats van eisen over AI-gebruik. Een bureau dat belooft “AI-first” te werken zegt niets over de kwaliteit die je terugkrijgt.
Het bredere beeld
De internationale cijfers liggen in dezelfde lijn. Over alle 1.000 developers gebruikt 50 procent AI vooral om adoptie te laten zien, is AI-gebruik bij 58 procent een formele prestatiemaat, en zegt 40 procent dat AI softwareontwikkeling minder leuk maakt, oplopend tot 52 procent onder vrouwelijke developers (Bron: Adaptavist Group).
Het sluit aan bij een eerder signaal: Nederlandse medewerkers gebruiken volop AI, maar leggen AI-adviezen vaker naast zich neer dan collega’s in Duitsland of Zwitserland. AI invoeren is geen kwestie van een tool aanzetten en tellen. Het begint bij de vraag wat er beter moet worden, en daar meet je dan op.